İskorbüt Hastalığı

Günümüzde kitlesel olarak görülmediği için ve bu nedenle isim olarak çok bilinmeyen iskorbüt hastalığı tarihi oldukça eskilere dayanır. Tarihsel olarak baktığımızda hastalık, Eski Yunan ve Mısır zamanlarından bu yana bilinmektedir. Özellikle, 1600lü yıllardan 1900lü yıllara kadar geçen dönemde aylarca karadan uzak kalan, beslenme konusunda sıkıntı yaşayan denizcilerde görülmekteydi.

Hastalık kısaca C vitamini eksikliği nedeniyle ortaya çıkar. Savaş ve kıtlık, hastalığın kitlesel bir şekilde görülmesine sebep olabilir. En son yaşanan iskorbüt salgını 2002 yılında Afganistan’da belgelenmiştir. Afganistan savaşı sonrasında yaşanan savaş ve kuraklık, hastalığın bölgede hızla yayılmasına sebep olmuştur.

Bugün özellikle maddi durumu kötü olan kesimler arasında bireysel olarak görülür.

İskorbüt Hastalığı

İskorbüt eksik beslenmeden kaynaklı bir hastalıktır.

  • C vitamini eksikliği veya askorbik asit eksikliğinden kaynaklanmaktadır.
  • C vitamini kolajen için gereklidir. Kolajen bağ dokularının önemli bir bileşenidir.
  • Bağ dokuları sağlığımız için çok önemlidir.Kan damarlarının yapısı da dahil olmak üzere tüm vücudun yapısı için gereklidir.
  • C vitamini eksikliği bağışıklık sistemi, demir emilimi, kolesterol metabolizması gibi birçok vücut fonksiyonunu etkiler.
  • Tüm bunların sonucunda vücut zayıf düşer. Anemi, diş eti hastalıkları ve cilt sorunları ortaya çıkar.

İskorbüt Hastalığının Belirtileri

C vitaminin hastalığa yol açacak düzeyde önemli miktardaki eksikliğinin fark edilmesi için 8 ila 12 haftaya ihtiyaç vardır. Hastalığın erken belirtileri arasında

  • Zayıflamak
  • İştahsızlık
  • Letarji

sayılabilir.

Hastalığın birinci ayı ile üçüncü ayı arasında

  • Kansızlık,
  • Diş eti hastalıkları,
  • Vücutta şişmeler,
  • Diş kaybına varacak şekilde diş eti hastalıkları,
  • Nefes darlığı,
  • Oluşan yaraların geç iyileşmesi,
  • Depresyon,

görülebilir.

Hastalığın daha da ilerleyen aşamalarında

  • Ödem,
  • Ağır sarılık,
  • Aniden başlayan kanamalar,
  • Alyuvar hasarları

gibi daha ciddi problemler yaşanabilir ve ölümle sonuçlanabilir.

İskorbüt Hastalığının Tedavisi

Hastalığın tedavisinden önce, uzman doktorlar tarafından kesin tanısı konulmalıdır. Doktorlar, fiziksel muayene ve kan testi ile tedavi sürecine başlamaktadır. Kandaki C vitamini oranı belirleyicidir. Görüntüleme testleri ise, hastalığın hangi kademede olduğunu tespit edilebilir

Tedavi C vitamini takviyeleri ile ilerler. Vitamin, ağız ya da enjeksiyon yoluyla alınabilir. Tedavinin çeşitli aşamalarında beklenen gelişmeler aşağıdaki gibi özetlenebilir.

  • İlk 24 saat içinde yorgunluk, ağrı, iştahsızlık şikayetlerinizde azalma
  • 1-2 hafta içerisinde, kanama ve kan kaybı sorunun azalması
  • 3 ay içinde iyileşme

Tedavi edildiğinde ciddi diş hasarları dışında, iskorbüt hastalığı kalıcı sonuçlar doğurmaz.

Öte yandan, hastalıktan korunmak için C vitamini içeren gıdalardan yeterli miktarda tüketilmesi gerekir.

C vitamini içeren başlıca besinler şu şekilde sıralanabilir:

  • Meyveler: portakal, limon, çilek, böğürtlen, kivi, papatya….
  • Sebzeler:  domates, havuç, biber, brokoli, patates, lahana, ıspanak …

Özellikle kadınların gebelikte bu gıdaları tüketmeye dikkat etmesi,  gerektiğinde doktor kontrolü altında C vitamini takviyesi alması anne bebek sağlığı açısından önemlidir.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Kapalı